Jako Prezes Narodowej Fundacji Bioróżnorodności i Ochrony Środowiska, muszę wyrazić zastrzeżenia wobec prezentowanej w tekście artykułu LNG i bioLNG – filary stabilności energetycznej Europy narracji o LNG i bioLNG jako „filarach stabilności energetycznej” Europy. Choć szanuję potrzebę bezpieczeństwa energetycznego, nie sposób przemilczeć fundamentalnych problemów środowiskowych i klimatycznych związanych z tymi technologiami.
Problem wycieków metanu – ukryta prawda o LNG
Tekst pomija kluczowy aspekt emisji metanu w całym łańcuchu dostaw LNG. Badania Environmental Defense Fund pokazują, że 3,7% gazu ziemnego produkowanego w zagłębiu permskim ucieka do atmosfery, co wystarczy, aby wymazać korzyści klimatyczne z rezygnacji z węgla na rzecz gazu w perspektywie krótkoterminowej. Wycieków i celowych uwolnień metanu, jednego z najsilniejszych gazów cieplarnianych, podczas wydobycia i eksportu LNG mogą wyeliminować wszelkie korzyści klimatyczne, nawet jeśli LNG jest używany do zastąpienia węgla w wytwarzaniu energii elektrycznej.
Gdy zsumujemy wszystkie te czynniki, LNG odpowiada za około dwukrotnie więcej gazów cieplarnianych niż zwykły gaz. Czternaście procent śladu klimatycznego LNG pochodzi z wycieków gazu, spalania lub celowego odprowadzania. To oznacza, że „przejściowość” LNG może być złudzeniem – zamiast mostu ku zeroemisyjnej przyszłości, budujemy kolejny fundament gospodarki wysokoemisyjnej.
Stanowisko branży:
Polska Platforma LNG i bioLNG oraz European Biogas Association podkreślają, że nowoczesne terminale i technologie infrastrukturalne umożliwiają minimalizowanie wycieków metanu — nawet poniżej 0,1% („Dzięki nowym standardom UE i cyfrowym monitoringom, emisje metanu są w terminalach LNG w Europie o rząd wielkości niższe niż średnia światowa” – EBA, 2024).
Polski koncern Orlen zapewnia w swoim raporcie środowiskowym z 2024 roku:
„Wszystkie nasze nowe inwestycje LNG podlegają ścisłemu raportowaniu wycieków, a nasze terminale osiągają wskaźniki poniżej granicy 0,09% w 2024 r., zgodnie z najbardziej restrykcyjnymi regulacjami UE”.
Międzynarodowy koncern Shell również raportuje trwałą poprawę:
„Dzięki wdrożeniu programów Leak Detection And Repair, odnotowaliśmy 60-procentowy spadek strat metanu w naszych łańcuchach LNG w latach 2022–2024”.
Branżowy think tank IGU (International Gas Union) twierdzi, że globalny LNG zastępując węgiel przyczynił się do redukcji emisji CO2 o 170 mln ton w 2024 r.
Nowe regulacje unijne – znaczenie dla branży
W maju 2024 r. weszło w życie Rozporządzenie UE ws. metanu w sektorze energetycznym, wymagające ciągłego, satelitarnego i naziemnego monitoringu oraz zgłoszeń wszystkich większych wycieków przez operatorów terminali i sieci przesyłowych.
Stanowisko Polskiego Stowarzyszenia Przemysłu Gazowniczego:
„Polscy operatorzy są przygotowani na najostrzejsze normy monitoringu metanu w Europie i popierają stopniowe przechodzenie na pełną cyfrową transparentność”.
“Uczciwa debata o LNG musi uwzględniać postęp w technologii oraz faktyczne działania ograniczające wycieki, a nie wyłącznie dane z rynków rozwijających się” – przekonuje Jacek Kaczorowski, ekspert PSPG.
BioLNG – nie wszystko co „bio” jest przyjazne środowisku
Równie problematyczne są optymistyczne założenia dotyczące bioLNG. Według analiz Clean Air Task Force, obecny poziom wycieków metanu podczas całego cyklu życia biogazu może powodować, że jednostka bioLNG ma nawet wyższy ślad klimatyczny niż gaz kopalny, a niektóre badania dowodzą, że emisje mogą być ponad dwukrotnie wyższe od oficjalnych szacunków.
Dodatkowo, masowa produkcja bioLNG może prowadzić do intensyfikacji monokultur energetycznych, które skutkują nadmiernym wykorzystaniem nawozów, degradacją siedlisk, utratą żyzności gleby i emisją węgla. To oznacza, że „lokalność” bioLNG może wiązać się z realną degradacją łagodnych dotąd agroekosystemów.
Kontrargument branży:
Przedstawiciele EBA, Orlen i PGNiG zapewniają, że przyszłość biometanu to instalacje wykorzystujące w pierwszej kolejności odpady rolnicze, obornik i pozostałości z przetwórstwa – „Europa zgodnie z dyrektywą RED III zakazuje dofinansowania nowych biogazowni wyłącznie na uprawach energetycznych od 2024 r.”.
PGNiG tłumaczy:
„W naszych pilotażach biometan stanowi uzupełnienie lokalnego miksu — w pełnym cyklu życia instalacje mają szansę być neutralne klimatycznie dzięki integracji z rolnictwem ekologicznym”.
Co mówią światowe raporty i aktywiści?
Międzynarodowe organizacje ekologiczne m.in. NRDC, ICCT i WWF jednoznacznie ostrzegają przed nadmiernym poleganiem na gazie jako „paliwie przejściowym”.
W najnowszym komunikacie WWF (lipiec 2025):
„Europa gra va banque – by nie powtórzyć błędów uzależnienia od węgla, powinna stawiać na szybki rozwój OZE i długofalowy plan odchodzenia od wszystkich form gazu”.
Dr Jonathan Stern (Oxford Institute for Energy Studies):
„Dekarbonizacja energetyki opiera się dziś nie na deklaracjach, ale na realnych wskaźnikach redukcji emisji – to powinno być miernikiem skuteczności polityk publicznych i inwestycji, niezależnie od lobby gazowego czy OZE.”
Alternatywna wizja transformacji energetycznej
Zamiast inwestować ogromne środki w technologie mostowe, Europa powinna postawić na rzeczywiście odnawialne źródła energii, efektywne magazynowanie i zielony wodór – technologie, które już dziś są dostępne.
IEA szacuje, że sama eliminacja wycieków metanu mogłaby ograniczyć światowe emisje gazów cieplarnianych o 90 mln ton CO2 rocznie, co stanowi 25% całkowitych emisji LNG.
Shell argumentuje, że do 2030 r. OZE+gaz to niezbędna synergia dla bezpieczeństwa dostaw, podczas gdy think tank Ember uważa, że „każde euro wydane dziś w gaz utrudnia późniejsze przejście na 100% OZE i magazyny”.
Wezwanie do rzeczowej debaty i odpowiedzialności
Dyskusja o przyszłości energetycznej Europy musi opierać się na faktach, twardych wskaźnikach emisji oraz transparentnych danych dotyczących całego cyklu życia technologii. Publikowane tu dane i opinie nie mają na celu deprecjonowania bezpieczeństwa energetycznego, ale zwrócenie uwagi na szeroko rozumiane dobro wspólne — bioróżnorodność, klimat i jakość życia kolejnych pokoleń.
Jesteśmy gotowi do publikacji stanowisk branży i udziału w otwartej debacie eksperckiej na łamach Magazynu Biznes&EKOLOGIA.
Przypisy
-
Environmental Defense Fund, Permian Basin Methane Analysis, 2023, cyt. za Scientific American, 2023
-
NRDC, Risky Realities—Recognizing the Harms of Global LNG Expansion, 2023, NRDC.org
-
NRDC, Liquified Natural Gas (LNG) 101, 2024, nrdc.org
-
European Biogas Association, Annual Conference, stanowisko, maj 2024.
-
Orlen, Raport Zrównoważonego Rozwoju, czerwiec 2024.
-
Shell, Energy Transition Progress Report 2024, czerwiec 2024.
-
IGU, World LNG Report 2024.
-
UE, Rozporządzenie Methane Regulation, obowiązuje od 1 maja 2024, ec.europa.eu
-
Polskie Stowarzyszenie Przemysłu Gazowniczego, komunikat, maj 2024.
-
Clean Air Task Force, Super-Emitting Biogas: The Methane Problem, 2024.
-
Gallant, Monoculture Farming: Environmental Impact & Solutions, 2024, gallantintl.com
-
European Biogas Association, RED III Conference Paper, 2024.
-
PGNiG, pilotaż biometanowy, prezentacja, kwiecień 2025.
-
ICCT, NRDC, WWF, deklaracje organizacji środowiskowych 2024/2025.
-
WWF Europe, biuletyn klimatyczny, lipiec 2025.
-
Jonathan Stern, Oxford Institute for Energy Studies, „Methane Reductions in the Gas Sector”, Energy Strategy Reviews, 2024.
-
International Energy Agency, LNG and Methane Emissions, 2024, iea.org
-
Shell, Energy Transition Progress Report, 2024, shell.com
-
Ember, “The Problem with New Gas”, 2024, ember-climate.org
Agata Ogrocka
Prezes
Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska i Bioróżnorodności
www.nfosib.org.pl
